Aziatische (geelpoot) hoornaar met zender om nest op te sporen

KROMMENIE - De algemene tip is vooral kalm te blijven, geen plotselinge bewegingen te maken en ramen en deuren te sluiten als ‘ze’ rond het huis vliegen. Dat advies wordt gegeven als Vespa velutina, beter bekend als de Aziatische (geelpoot)hoornaar, in beeld is. In het Agathepark klinkt het dan ook wat zorgelijk. “Het opsporen van de nesten is niet makkelijk”, vertelt imker Rob terwijl er in het park een zwaaisteen wordt onthuld. “Een nest hebben we hier gelukkig nog niet getraceerd.”

Door: Kees Klinkenberg

De Krommenieër is imker en lid van de imkervereniging Zaanstreek. Zijn bijenkasten heeft hij in het Agathepark en bij de Volkstuinvereniging Krommenie staan. Rob maakt bijenhoning onder de naam ‘Groos volk’. ‘Groos’, Zaans voor trots, geldt zowel voor de bijen als voor de Zaankanters. Bij de imkervereniging zijn ze met een aantal leden bezig met het opsporen van de nesten. “We hebben er vertrouwen in dat we ze ergens de aankomende weken zullen vinden”, om er snel aan toe te voegen dat het interessante materie betreft. “In ieder geval actueel en relevant.”

Dat vertrouwen in het opsporen is mede gestoeld op de inzet van zenders. Een bijzondere klus waar Peter Oosterhuis en broer en zus Erik en Jolanda Hamersma druk mee bezig zijn en het voortouw in hebben genomen. De hoornaar wordt ongeveer 2 tot 3 centimeter lang en is daarmee iets kleiner dan de inheemse Europese hoornaar. Het beestje komt van oorsprong niet voor in Nederland, maar verspreidt zich momenteel razendsnel. Het wordt daarmee door de EU beschouwd als een invasieve exoot.

11 kilogram insecten

Ook in de Zaanstreek is de Aziatische hoornaar aanwezig. Op 23 oktober 2025 kwam de eerste melding via Waarneming.nl binnen. Er was een nest van Aziatische hoornaars gezien in het Jagersveld. Via de Taskforce Aziatische hoornaar van de NBV is de provincie ingelicht. Enkele dagen later is het nest door een professionele bestrijder weggehaald en vernietigd. Er zat nog behoorlijk wat broed in het nest. De hoop was dat de jonge koninginnen nog niet waren uitgevlogen en dat de bestrijding daarmee een succes was.

De Aziatische hoornaar is niet alleen een bedreiging voor de honingbij, maar zeker ook voor andere insecten, zoals bijvoorbeeld wilde bijen. Eén nest (kolonie) Aziatische hoornaars eet in één seizoen zo’n 11 kilogram insecten. Dit zijn naast bijen ook vliegen, muggen en zelfs libelachtigen.

Duidelijkheid gewenst

Om spijkers met koppen te kunnen slaan, heeft het kwartet een verzoek gedaan aan het college van B en W (het betreft hier een item over de openbare ruimte, dat in de portefeuille van wethouder Erdogan Sahin zit) om te praten over de ontwikkelingen in Zaanstad waar het de Aziatische (geelpoot)hoornaar betreft. “De gevolgen voor de natuur en de veiligheid voor de bewoners zijn leidend in dit geval”, benadrukt imker Rob. Ook in een speeltuin in het Kogerveld werd onlangs een nest ontdekt. De melding daarvan heeft er gek genoeg nog niet toe geleid dat de gemeente en/of provincie in actie zijn gekomen.

Bepalend is dat er duidelijkheid komt over het weghalen van de nesten die worden gevonden. Via een vernuftig systeem trachten de imkers hier snel duidelijkheid in te krijgen. “Als het nest binnen 300 meter van Natura 2000-gebied is, heeft de provincie Noord-Holland hier de verantwoordelijkheid voor, is er budget voor en is er geen probleem met het verwijderen. Daarbuiten, maar binnen Zaanstad, lijkt het nog te ontbreken aan beleid en budget.”

De waarschuwing was en blijft om goed op te letten. Het trio benadrukt dat wie een nest ziet, dit meteen moet melden. “Wij als vereniging nemen dit heel serieus op. We hopen ook de politiek te kunnen prikkelen om hier aandacht aan te besteden. Kijk ook in het vroege voorjaar naar beginnende nestjes in schuurtjes en overkappingen en meld deze bij onze imkervereniging, zodat wij die zelf kunnen weghalen.”

Meldpunt Aziatische hoornaar/geelpoothoornaar

Meldingen van individuen dragen bij aan het onderzoek naar de verspreiding van de geelpoothoornaar (voorheen Aziatische hoornaar). Het adres is Waarneming.nl. Uw e-mailadres kan worden gebruikt om contact met u op te nemen als meer informatie nodig is. Uw e-mailadres is verder niet zichtbaar op het platform.

Gebruik de kaart om de locatie van de melding zo exact mogelijk aan te geven. Uw melding wordt opgeslagen als het formulier correct is ingevuld en u op de knop ‘Bewaar’ hebt gedrukt.