Erik Schots (77), boekbinder en restaurateur in ruste“Grote jongens vallen ook om”

KROMMENIE – Aan het Spinderspad 4 woont Erik Schots (77), boekbinder en restaurateur, met veel plezier. Na vijftig jaar werken besloot hij eind 2022, op 73-jarige leeftijd, te stoppen met zijn boekbinderij- en restauratiewerk. Wat rest zijn tal van verhalen en prachtige werkstukken.

Door Kees Klinkenberg

Zijn loopbaan begon ooit bij boekbinderij Kloosterman. Na zijn diensttijd ging hij daar weer aan de slag, waar ook oude boeken werden gerestaureerd. Later kwam hij terecht bij het beroemde antiquariaat De Slegte. Daar ontstond zijn liefde voor het ambacht. Schots heeft, zonder grafische opleiding, alles in de praktijk geleerd over het binden en restaureren van boeken, atlassen en tijdschriften. Zo groeide hij uit tot een veelgeprezen vakman, die in 1973 door de toenmalige gemeente Zaandam als zelfstandig ondernemer werd aangesteld als huisbinder. Na vele intensieve jaren bleek er echter geen opvolger te zijn.

Om die reden nam hij in de laatste fase van zijn loopbaan alleen nog interessante opdrachten aan. “Bewust geen stressklussen meer. Ik wist dat er voor mij geen opvolger te vinden was. Vandaar dat de Handboekbinderij aan het Spinderspad is gestopt. De klantenkring liep zienderogen terug. Tel daar de energiecrisis en de alsmaar stijgende vaste lasten bij op en ik vroeg me af waar ik eigenlijk nog mee bezig was.”

Zijn atelier was gevestigd aan het Spinderspad 2. “Alles om mij heen was eigendom van Knijnenberg. Mijn atelier zat aanvankelijk ook in een pand van het bedrijf. Totdat ze wilden uitbreiden en ik eigenlijk in de weg zat. Toen werd mij aangeboden mijn atelier op nummer 2, naast mijn woning, te vestigen. Dat was een prima oplossing.”

Uiteindelijk werd dat pand in 2018 verkocht aan een buurman en is het nu een woonhuis.

Ziel en zaligheid

“Ik heb altijd met heel veel plezier gewerkt. Tal van bijzondere zaken heb ik onder handen genomen. De tijdgeest is nu zo anders; dit type werk stond al jaren onder druk. Daarom ben ik op tijd gestopt. Van de negentiende-eeuwse boekbinderij heb ik nog wat kleine zaken in huis, een ander deel is in opslag gegaan en al het overige heb ik weggedaan. En dat heeft best pijn gedaan, want je hebt er toch je ziel en zaligheid in gestopt.”

Schots herinnert zich nog dat deze krant, de Krommenieër, werd gedrukt bij Stuurman. “In de loop der jaren is alles weggefuseerd. Kijk naar de kranten en de drukkerijen: alles is veranderd, en niet altijd ten goede. Het magische woord is tegenwoordig ‘renderen’. Als dat niet lukt, moeten zelfs grote bedrijven stoppen. Ze vallen om; niemand overleeft dat. Ook in Krommenie zijn daar helaas genoeg voorbeelden van.”

Schots woont nu op een prachtige plek in Krommenie. De panden van het voormalige Knijnenberg zijn grotendeels overwoekerd door groen. “Er zijn nu hele hordes kwetterende vogeltjes. Ik zit hier helemaal op mijn plek. En omdat ik alleen ben, ga ik nog wel eens wat eten bij Damiano. Prima adres, waar ik graag met de medewerkers praat. Persoonlijk contact is nog altijd van groot belang. Dat vergeten opdrachtgevers en werkgevers tegenwoordig te vaak. Dat maakt de sfeer ook zo anders. Dat komt mede door het gebruik van sociale media. Daar word ik ook niet vrolijk van…”, besluit hij.