Start groot onderhoud Nicolaaskerk

KROMMENIE - Het groot onderhoud aan de Nicolaaskerk is begonnen. Op dinsdag 19 mei werden, onder grote publieke belangstelling, respectievelijk de haan, bol, wijzerplaten en de zeemeermin gedemonteerd. Na een grondige opknapbeurt zullen die later dit jaar weer op hun plaats terugkomen. 

Tekst en foto’s: Flip Schultz 

“O ja, ik zie het!” zei een passerende fietsster, die op de Zuiderhoofdstraat stilstond om te vragen wat er gebeurde bij de Nicolaaskerk. Kerkrentmeester Gert Middeljans wees omhoog naar de kerktoren. “De wijzerplaten zijn verdwenen!”, riep de vrouw verschrikt uit en sloeg een hand voor haar mond.

Het hijswerk bij de Nicolaaskerk trok dinsdagochtend 19 mei veel bekijks. Het kon voorbijgangers ook moeilijk ontgaan dat er een hoogwerker rond de 40 meter hoge kerktoren zweefde.  
Vanaf ’s ochtends 08.30 uur was personeel van Royal Eijsbouts uit het Brabantse Asten de gehele ochtend in de weer om met behulp van een hoogwerker de klus te klaren.
Gelukkig hielpen de weersomstandigheden mee: het was droog, er stond geen al te harde wind en rond het middaguur brak de zon zelfs even door. De werkzaamheden markeerden de start van het groot onderhoud dat dit jaar aan de kerk zal plaatsvinden.  

Dubbeltoren goud

De kerkornamenten zullen een grondige restauratie ondergaan. Gert Middeljans: “Voor zover ik heb kunnen nagaan, is dat voor het laatst in 1964 gebeurd.”
Zowel bij de haan en de bol die de kerktoren kronen, als de wijzerplaten én de zeemeermin is er sprake van dubbeltorengoud.

Dubbeltorengoud is een extra dikke variant bladgoud die specifiek wordt gebruikt voor het vergulden van kerkornamenten. Doorgaans verwijst het naar goud van 23,75 karaat waaraan platina is toegevoegd voor betere weerbestendigheid.
Dit materiaal is de industriestandaard voor het vergulden van windhanen, kruisen, wijzerplaten en torenspitsen op kerken.

Middeljans maakte de omstanders nog even attent op een detail van de wijzerplaten, dat niet iedereen zal weten: op veel kerkklokken wordt het cijfer 4 van oudsher geschreven als IIII in plaats van het gebruikelijke Romeinse cijfer IV.  
Doordat de klokken erg hoog hangen, is de notatie IIII vanaf de grond sneller te onderscheiden van de VI (6) dan wanneer er IV had gestaan (zie foto).

SEPP-art draagt zorg voor zeemeermin  

Royal Eijsbouts zal de restauratie op zich nemen van haan, bol en wijzerplaten. De zorg voor de zeemeermin wordt toevertrouwd aan SEPP-art. Dit Zaanse bedrijf heeft jarenlange ervaring in binnen- en buitenland met kerkrestauraties en specifiek het vergulden van kerkornamenten. Het familiebedrijf is eigendom van Mieke en Sepp Duschek, terwijl zoon Gideon van plan is om te zijner tijd de zaak voort te zetten.

Mieke Duschek lichtte toe hoe zij te werk gaan bij de restauratie: “Eerst verwijderen wij de oude verflagen. Vervolgens wordt de zeemeermin in de grondlak gezet en in twee lagen voorgewerkt om te vergulden. De laklaag wordt in hoogglans gezet.”    
Het is nog niet helemaal duidelijk wanneer de zeemeermin haar markante plaats op de Nicolaaskerk weer zal innemen.  

Linksbollende dakpannen 

Er is weliswaar een planning voor de onderhoudswerkzaamheden, maar Gert Middeljans – die als rentmeester toeziet op de uitvoering – moet altijd rekening houden met onvoorziene factoren.  
Zo ontdekte hij dat de kerk aan de oostzijde linksbollende dakpannen heeft en rechtsbollende dakpannen aan de westzijde. En vind maar eens de identiek zelfde soort dakpannen.
Een dag na de hoogwerker-operatie ging hij kijken bij een bedrijf in de Zuid-Schermer waar ze mogelijk ‘nog een paar’ van diezelfde dakpannnen hadden liggen. Voor die kant van de kerk waren 1200 dakpannen nodig. Gelukkig hadden ze dat aantal nog op voorraad…
Zoals nu bekend is, start de dakrenovatie medio augustus.